කව්ද මේ රිචඩ් ස්ටෝල්මන් මහත්තයා?

අද මම  කියන්න යන්නේ ජනප්‍රිය වෙන්න හදන මිනිසුන් අතරේ ජනප්‍රිය තාවයක් බලාපොරොත්තු නොවූ මිනිසෙකු ගැනයි......................................!

පසු ගිය ලිපි වලින් මම ඔයාලට ගොඩක් දේවල් කියල දුන්නත් මම පොඩි වැරද්දක් කලා කියලත් හිතෙනවා. මොකද මම වැදගත් පුද්ගලයෙක්ව අමතක කලා. මම කියපු හැම දෙයකටම මුලික උන මෙම පුද්ගලයාගේ ජිවිත කතාව මම ඉදිරිපත්කරන්නේ ගොඩක් සතුටින්,

Stallman(Richard Matthew Stallman) මහතා ඉපදුනේ 1953 දී Alice Lippman සහ Daniel Stallman යන මහතා සහ මහත්මියගේ ආදරණිය පුතනුවන් හැටියටයි.ගොඩක් අය මෙයාව දන්නේ RMS කියන කෙටිනමිනුයි.1960 දී පාසැල් නිවාඩු කාලය ඔහු ගතකලේ IBM New York Scientific Center එකේ මයි.එකේ ප්‍රතිපලයක් විදිහට තමා ඔහුගේ මුල්ම පරිගණක ක්‍රමලේඛනය(preprocessor for the IBM 7094) ල්ව්වේ ඒක ලිව්වේ PL/I පරිගණක භාෂාව උදව්කරගේනයි .ඊට පස්සේ ඔහු විද්‍යාගාර සහයකයෙකු විදිහට Rockefeller University එකේ සේවයට ගියා.1971 දී ඔහු හැකර් කෙනෙක් විදිහට MIT AI Laboratory එකේ සේවයට බදුන. 1984 දී  MITඅයතනයට සමුදුන් මොහු තමාගේ මුලුකලය කැපකරමින් GNU වියාප්තියට අතගැහුවා.රිචඩ් මහතා  මෘදුකාංග නිදහස් සටනේ පියා විදිහට හදුන්වන්නත් පුළුවන් .නමුත් මේ මහතාට Ph.D. උපාදිය නම ගන්න හම්බ වෙලා නෑ......!නමුත් මොහුට සම්මාන විශාල ප්‍රමාණයක් දැනට හම්බ වෙලා තියෙනවා !

1990	MacArthur Fellowship
1991	The Association for Computing Machinery's Grace Murray Hopper Award "For pioneering work in the development of ... EMACS"
1996	Honorary doctorate from Sweden's Royal Institute of Technology
1998	Electronic Frontier Foundation's Pioneer award
1999	Yuri Rubinsky Memorial Award
2001	Second honorary doctorate, from the University of Glasgow	මේ ඒ අතරින් ස්වල්පයක් පමණයි........................!

මොහුගේ පුද්ගලික වෙබ් අඩවිය (ක්ලික් කරන්න )

මොකක්ද මේ GPL License එක කියන්නේ?

දැනට ලෝකයේ වැඩි දෙනා අතර ප්‍රසිද්දම License එක තමයි GNU General Public License එක කෙටියෙන්ම කියනවනම් GNU GPL එක.උදාහරණයක් කියනවනම් Wikipedia එකට පාවිච්ච් කරලා තියෙන්නෙත් GPL license template එකකුයි.දැන් ඔයාල හිතනවා ඇති මොකක්ද මේ GPL license එක කියන්නේ කියල මේ license එකෙන් අදහස්කරන්නේ ලෝකයේ විවිද පුද්ගලයන්ට තමන් කැමති පරිදි මෙම මෘදුකාංග වෙනස් කිරිමට සහ එම මෘදුකාංග ලෝකය පුරා බෙදා හැරිමට ඇති හැකියාවයි.මෙම GPL license එක මුලින්ම ලෝකයට හදුන්වා දුන්නේ Richard Stallman මහතා 1989 දී GNU වියාප්තියේ අංගයක් විදිහටයි.දැන් ඔයාලටත් හිතෙනවා ඇති GPL එක ඔයාල බවිත කරලා මෘදුකාංගයක්‌ හේදුවොත් එකත් මේ GNU වියාප්තියේ කොටසක් වෙයි කියල.නෑ එහෙමනම් වෙන්නේ නෑ මොකද GNU වියාප්තියේ සිටින අනෙකුත් පුද්ගලයන් (program's developers)සහ GNU එකේ අවසරයක් ඇතුව කරන දෙයක් තමයි මේ GNU වියාප්තියක් විදිහට පිළිගන්නේ .ඔයාලත් GNU වියාප්තියේ සාමාජිකයෙක් වෙන්න කැමතිනම් මේ ලිපිනයට e-mail කරන්න. .ඒවගේම තමයි ඔයකට්ටියට GPL license එක යටතේ තමන් හදන මෘදුකාංගය තමන් කමති ගානකට විකුනන්න උනත් පුළුවන් .හබැයි ඉතින් ඔයාල එම මෘදුකාංගය හදපු code එකත් එකත එක්ක දෙන්න වෙනවා.

ඔබත් GNU වියාප්තියේ සාමාජිකයෙකු වන්න.පහත ලිපිනයට e-mail කරන්න ..............................!
maintainers@gnu.org

මොකක්ද මේ Debian කියන්නේ ?

මෙම ලෝකයේ සෑම තැනකම සිටින පුද්ගලයන් විශාල පිරිසකගේ පොදු වැඩක් තමයි මේ debian වියාපෘතිය.මෙම වියාපෘතිය අවසානයේ ප්‍රතිපලය විදිහට තමයි මේ Debian / Linux /GNU කියන මෙහෙයුම් පද්ධතිය නිකුත් කලේ.සරලව කිව්වොත් Debian මෙහෙයුම් පද්ධතිය.සරලව කව්වොත් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් කියන්නේ මුලික පරිගණක මෘදුකාංග එකතුවක් වගේම පරිගණකයේ ඇති මෘදුකාංග හා දෘඩාංග යන දෙවර්ගයම සම්බන්ද කරන පාලමක් වගේ දෙයක්.සෑම මෙහෙයුම් පද්ධතියක මුලික අංගයක් තමයි kernal එක කියන්නේ kernal එකෙන් තමයි මුළු මෙහෙයුම් පද්ධතියම ගොඩනගන්නේ.කෙටියෙන්ම කියනවනම් kernal එකක් නැත්නම් මෙහෙයුම් පද්ධතියකුත් නෑ වගේ තමා.දැනට මේ Debian මෙහෙයුම් පද්ධති සාදන්නේ Linux kernal එකෙනුයි.තවද මෙම Debian මෙහෙයුම් පද්ධතිය අපි අතරට එන්නේ නොමිලේ දෙන මෘදුකාංග 29000 පමණ එක්කර ගෙනයි.දැන් ඔයාලට ප්‍රශ්නයක් ඇති මෙම debian මෙහෙයුම් පද්ධති CD /DVD ලෙසලබගන්නා විට යම් මුදලක් ගෙවන්න සිදුවෙනවා මොකක්ද එකට හේතුව කියලා මම දැන් එකටත් හේතුව කියන්නම් ඔයාල ගෙවන මුදල් වලින් සතයක් වත් මෙහි නිර්මාපකයන් අතට යන්නේ නෑ මුදල් සේරම යන්නේ domain registration එකට සහ දෘඩාංග ගැනීම සදහයි.අනිත් ප්‍රදානම දේ තමා අපි ට මෙම debian මෙහෙයුම් පද්ධතිය පරිගණකයේ ස්ථාපිත කරගන්න වෙඩි වෙලාවක් වගේම වැඩි ඉඩක් යන්නත් නෑ.අනික වැඩි VGA මතකයක් අවශ්‍ය වෙන්නෙත් නෑ.පහතින් මම Debian මෙහෙයුම් පද්ධතිය download කරගැනීමට ලින්ක් එකක් සදහන්කරනවා.ඔයාල කැමතිනම් tri කරලා බලන්න.මොකද මන් හිතනවා පරණ unregistered ඔස එකට සමුදෙන්න දැන් වෙලාව හරි කියලා.මට විශ්වාසයි debian මෙහෙයුම් පද්ධතිය try කරපු කෙනෙක් අපහු ඒක අතහරින්නේ නෑ කියල.

Debian සොයා යන්න !ක්ලික් කරන්න

මොකක්ද මේ ubuntu linux කියන්නේ ?

මේ ubuntu කියන්නේ හරියට අතුබෙදුනු ගහක එක අත්තක් වගේ දෙයක් ගහ තමයි Debian/ GNU/Linux යන වියාපෘති.මාස හයකට සැරයක් මෙම උබුන්‍ටු මෙහෙයුම් පද්ධතිය අලුත් අංග සමග නිකුත්කරනවා.ටිකකලකට ඉහතදී නම් මෙමෙ උබුන්‍ටු මෙහෙයුම් පද්ධතිය නිකුත් උනේ "no-name-yet.com" කියන නමෙනුයි.නමුත් දැන එය නිකුත් කරන්නේ උබුන්‍ටු ප්‍රදාන වෙබ් පිටුව හරහයි.අන්තිමේදී මේ no-name-yet .comතමයි උබුන්‍ටු උනේ.තවද පළමු උබුන්‍ටු මෙහෙයුම් පද්ධතිය නිකුත් කර ඇත්තේ 2004 ඔක්තොමිබර් මාසයේයි( උබුන්ටු 4.10 ) .මෙය linux බාවිතා කරන්නන් අතර ඉක්මනින් පැතිර ගියේ උබුන්‍ටු මෙහෙයුම් පද්ධතිය හොදින් පරිගණක දෘඩාංග සමග හොදින් ක්‍රියාත්මක වීම නිසාය.මෙම උබුන්‍ටු මෙහෙයුම් පද්ධතිය සදහා දැනට දායකත්වය දක්වන්නේ Canonical Ltd යන ආයතනයයි.මෙම ආයතනයේ ප්‍රදනීයා මාර්ක් ශුට්ට්ලේවොර්ත් නම් මහතායි.තවත් මෙවෙනි මෙහෙයුම් පද්ධති පිලිබදව අපි පසුව ඉගෙනගනිමු.

මොකක්ද මේ FOSS කියන්නේ ?

මම මේ කියන්න යන්නේ ලංකාවේ අපිට දැන් නිතර නිතර අහන්ඩ ලැබෙන මේ(FOSS-Free Open Source Software) නොමිලේ දෙන මෘදුකාංග වල වැදගත්කම ගැනයි.මේ මෘදුකාංග අතරින් වැදගත් තැනක් මෙහෙයුම් පද්ධති වලට හිමි වෙනවා.උබුන්ටු,ෆෙඩෝරා වැනි මෙහෙයුම් පද්ධති මේ සදහා උදාහරනයි.මේ අතරින් උබුන්ටු මෙහෙයුම් පද්ධතිය සමග මෘදුකාංග ඉතා විශාල ප්‍රමාණයක් ලැබෙන අතර ඒ සියල්ල විනාඩි 30කට අඩු කාලයකදි එකවර ස්ථාපනය කරගත හැකි ය.අනික අපිට තියෙන ලොකුම කරදරයක් තමයි මේ වෛරස් කියන්නේ බලපත්‍ර සහිත මෘදුකාංග මිල දී ගත්තත් වෛරස වැනි හානිකර මෘදුකාංගවලින් වන ආපදා නම්

නැතිවෙන්නේ නෑ ඒවගෙන් මිදීමට නම් තවත් මෘදුකාංග මිල දී ගන්න වෙනවා.

එහෙත් උබුන්ටු පද්ධති තුළ වෛරස වැනි හානිකර මෘදුකාංගවලින් හටගන්නා අපදා ඉතා අවම බැවින් ද නවතම ආරක්ෂණ විධිවිධාන (security updates) නොමිලේ අන්තර්ජාලය ඔස්සේ ලබාගත හැකි බැවින් ද සුරක්ෂිතයි.තවද එක කොම්පියුටයක ලයිසන් වැඩසටහන් වලට ගෙවන මුදලින් තව කොම්පියුටර් දෙකක් ගන්න පුළුවන්.අපිට මේවා ගැන දැනගන්න ලැබුනේ විශ්ව විද්‍යාලයට අවට පස්සේ එත් දැන් එහෙම නෑ අපේ නංගිලා මල්ලිලා ට නිදහසේ ඕනෑම මේ feild එකේ තමන් කැමති මාර්ගයක් තෝරාගෙන ඉදෙරියට ම යන්න පුළුවන්.